Anadolu Ajansı'nın 21 Ekim 2026 tarihinde yayımlanan haberine göre, Tarım ve Orman Bakanlığına bağlı Kırklareli Atatürk Toprak, Su ve Tarımsal Meteoroloji Araştırma Enstitüsünde yapay zekâ destekli kuraklık tahmin sistemi devreye alındı. Buğday, ayçiçeği ve mısır üretimini ilgilendiren sistemin ilk denemelerinde bir haftalık tahminlerde yüzde 92, dört haftalık tahminlerde ise yüzde 72 doğruluk oranına ulaşıldı. Çalışma, üreticilerin kuraklık riskini daha erken değerlendirebilmesine yönelik önemli bir araştırma olarak öne çıkıyor.
Kuraklık 4 Hafta Önceden Tahmin Edilebiliyor
Kırklareli Atatürk Toprak, Su ve Tarımsal Meteoroloji Araştırma Enstitüsü Tarımsal Meteoroloji ve İklim Değişikliği Bölüm Başkanı Dr. Cantekin Kıvrak, geliştirilen modelin bir ila dört haftalık kuraklık tahminleri üretebildiğini açıkladı.
İlk denemelerde birinci hafta için yüzde 92, dördüncü hafta için yüzde 72 doğruluk sağlandı.
Bu sonuçlar deneme çalışmalarına ait. Sistemin her tarlada ve her hava koşulunda aynı başarıyı göstereceği henüz kanıtlanmış değil.
Araştırmacılar, tahmin altyapısının ilerleyen dönemde Türkiye geneline yaygınlaştırılmasını hedefliyor.
Uydu Görüntüleri ve Tarla Ölçümleri Birleştiriliyor
TÜBİTAK destekli proje, Gebze Teknik Üniversitesi öncülüğünde ve Kırklareli'ndeki araştırma enstitüsü iş birliğiyle yürütülüyor.
Sistem; uydu görüntülerini, meteorolojik verileri ve arazideki ölçümleri birlikte analiz ediyor.
Eddy Covariance adı verilen ölçüm teknolojisiyle toprak ve bitkilerden atmosfere geçen su buharı takip ediliyor. Derin öğrenme modelleri de geçmiş yılların verilerinden yararlanarak kuraklık riskine yönelik tahminler oluşturuyor.
Araştırma altyapısının Kırklareli'nin ardından Konya ve İzmir'de de uygulanmaya başlandığı bildirildi.
Buğday ve Ayçiçeği İçin Özel Çalışma
Projede yalnızca genel hava koşulları incelenmiyor. Buğday ve ayçiçeği gibi ürünlerin su tüketimi ve kuraklığa karşı hassasiyeti de araştırılıyor.
Trakya'da 2024 ve 2025 yıllarında yaşanan kurak dönemlerin uydu görüntüleriyle incelendiği açıklandı.
Araştırmacılar, mevcut kuraklık göstergelerini buğday ve ayçiçeğine uyarlayarak ürün bazında daha anlamlı sonuçlar elde etmeye çalışıyor.
Bu yaklaşım, aynı bölgedeki farklı ürünlerin kuraklık riskinin ayrı değerlendirilmesine katkı sağlayabilir.
Üretici Açısından Anlamı
Kuraklık riskinin önceden tahmin edilmesi, sulama zamanlamasının ve tarımsal faaliyetlerin planlanmasına yardımcı olabilir. Böylece üreticinin su kullanımına ilişkin kararlarını daha erken vermesi hedefleniyor.
Ancak açıklamada sistem sayesinde sağlanan kesin su tasarrufu, verim artışı veya TL cinsinden maliyet avantajı bulunmuyor.
Ayrıca sistemin henüz bütün çiftçilerin kullanımına açıldığı duyurulmadı. Araştırma sonuçlarının ileride Bakanlık aracılığıyla erken uyarılara dönüştürülmesi planlanıyor.
Üreticiler mevcut koşulları takip etmek için tarla hava durumu sayfasından yararlanabilir. Gelecek sezonun ürün seçimini değerlendirirken Ekim Pusulası ve buğday maliyet hesaplama araçlarını kullanabilir.
Sizce kuraklık riskinin haftalar öncesinden tahmin edilmesi ekim ve sulama kararlarınızı değiştirir mi? Görüşlerinizi yorumlarda paylaşabilirsiniz.
