Aydın’ın Söke ilçesinde pamuk üretiminin geleceğine ilişkin dikkat çeken bir uyarı geldi. Söke Ziraat Odası Başkanı Mustafa Tanyeri, 11 Eylül 2026’da Söke Postası tarafından yayımlanan açıklamasında, 2027 yılı için açıklanan pamuk desteklerinin üreticinin üretimde kalması açısından yeterli olmadığını savundu. Tanyeri, yüksek girdi maliyetleri ve pamuk ekim alanlarındaki gerilemeye dikkat çekerek üreticinin pamuktan uzaklaşabileceğini söyledi. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın 8 Eylül 2026 tarihli resmi açıklamasına göre ise pamukta temel ve planlı üretim desteği toplamı 2026 üretim yılı için 1.652 TL/da, 2027 üretim yılı için 1.989 TL/da olarak belirlendi.
Tanyeri: Bu destek üreticiyi pamukta tutmaz
Söke Postası’nın 11 Eylül 2026 tarihli paylaşımında aktarılan açıklamaya göre Mustafa Tanyeri, destek miktarlarının mevcut üretim maliyetleri karşısında yetersiz kaldığını düşünüyor.
Tanyeri, artan maliyetlerin yalnızca çiftçiyi değil, pamukla bağlantılı çırçır, tekstil ve diğer sektörleri de etkilediğini belirterek üretimdeki daralmanın bölge ekonomisi açısından önemli bir risk oluşturduğunu söyledi.
Açıklamasındaki en dikkat çekici ifade ise “jübile” benzetmesi oldu. Tanyeri, desteklerin üreticiyi pamuk üretmeye teşvik etmek yerine üretimden uzaklaştırabileceğini savunarak, üreticinin adeta pamuk üretimine “jübile yapmaya” hazırlandığını söyledi.
Destek rakamlarında ise resmi veriler önemli. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın 8 Eylül 2026 tarihinde açıkladığı yeni düzenlemeye göre bitkisel üretim destek katsayısı 2026 üretim yılı için 310 TL’den 367 TL’ye güncellendi. 2027 üretim yılı için destek katsayısı 442 TL/da olarak belirlendi. Bakanlığın aynı açıklamasına göre pamukta temel ve planlı üretim desteğinin toplamı 2026 için 1.652 TL/da, 2027 için ise 1.989 TL/da olacak.
Bu nedenle Söke Postası paylaşımında geçen “1.600 TL bandı” ifadesi, 2026 yılı için açıklanan 1.652 TL/da tutarına yakın olsa da 2027 desteğini ifade etmiyor. 2027 için resmi rakam 1.989 TL/da.
Söke’de pamuk ekim alanları tartışmanın merkezinde
Tanyeri’nin açıklamasındaki bir diğer önemli başlık Söke Ovası’ndaki pamuk ekim alanları oldu. Söke Postası’nın 11 Eylül tarihli paylaşımında Tanyeri, bu sezon yaklaşık 120 bin dekar alanda pamuk ekildiğini söyledi. Ayrıca nisan ayında yaşanan taşkınların etkisi olmasaydı ekim alanının 100 bin dekarın altına düşebileceğini ileri sürdü.
Ancak ekim alanına ilişkin farklı tarihlerde açıklanan rakamlar arasında farklılık bulunuyor. Aydın İl Tarım ve Orman Müdürlüğü’nün sezon başındaki verilerine dayanan 1 Haziran 2026 tarihli haberde, 2026 ÇKS verilerine göre Söke’de 1.515 üreticinin 164 bin dekar alanda pamuk ekimi yaptığı belirtilmişti. Aynı veride Aydın genelinde 3 bin 659 üreticinin 325 bin dekar alanda pamuk üretimi gerçekleştirdiği açıklanmıştı.
Dolayısıyla Tanyeri’nin 11 Eylül’de dile getirdiği 120 bin dekar rakamı ile sezon başındaki ÇKS verisi aynı büyüklüğü göstermiyor. Güncel açıklama 120 bin dekar seviyesine işaret ederken, sezon başındaki resmi ÇKS verisi 164 bin dekardı. Bu farkın kesin nedeni konusunda kaynaklarda doğrulanmış bir açıklama bulunmadığı için iki rakamı doğrudan aynı veri olarak değerlendirmemek gerekiyor.
Pamuk alanlarındaki uzun dönemli gerilemeye ilişkin Tanyeri daha önce de benzer uyarılar yapmıştı. 15 Temmuz 2026 tarihli açıklamasında Söke’de pamuk ekim alanlarının geçmiş yıllardaki yaklaşık 325 bin dekardan 130 bin dekara kadar gerilediğini ifade etmişti.
Maliyet ile satış fiyatı arasındaki fark büyüyor
Üreticinin tepkisinin arkasında yalnızca destek miktarı bulunmuyor. Söke Ziraat Odası’nın 2026 sezonu için yaptığı maliyet çalışmasında dekar başına 500 kilogram verim varsayımı kullanılarak kütlü pamuğun kilogram üretim maliyetinin 47 TL olduğu hesaplandı. Bu rakam Söke Ziraat Odası Başkanı Mustafa Tanyeri tarafından 3 Eylül 2026 tarihli açıklamada duyuruldu.
Tanyeri aynı açıklamada kütlü pamuğun o tarihte 35-37 TL/kg aralığında satıldığını belirterek üreticinin kilogram başına yaklaşık 10 TL zarar ettiğini savundu. Ayrıca sürdürülebilir üretim için kütlü pamuk fiyatının 50 TL/kg üzerinde olması gerektiğini söyledi. Bu rakamların resmi taban veya alım fiyatı değil, Söke Ziraat Odası Başkanı’nın 3 Eylül tarihli piyasa ve maliyet değerlendirmesi olduğu unutulmamalı.
Üretici açısından asıl tablo da burada ortaya çıkıyor. Dekar başına verilen destek tek başına yeterli bir gösterge değil. Dekar verimi, randıman, kütlü pamuk satış fiyatı ve toplam üretim maliyetinin birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.
Pamukfiyat.com’daki maliyet hesaplama ve randıman araçlarıyla üretici kendi verimini, giderlerini ve satış fiyatını girerek destek dahil sezon sonunda oluşabilecek tabloyu daha net hesaplayabilir.
2027 sezonunda asıl soru: Üretici pamuk ekecek mi?
Türkiye’nin pamuk üretiminin sürdürülebilirliği açısından Söke özel bir öneme sahip. Bu nedenle bölgedeki ekim kararları yalnızca Söke çiftçisini değil, çırçır işletmelerinden tekstil sektörüne kadar geniş bir zinciri ilgilendiriyor.
Resmi düzenlemeye göre pamukta temel ve planlı üretim desteği 2027 yılında 1.989 TL/da olacak. Buna karşılık Söke Ziraat Odası Başkanı Tanyeri, mevcut maliyet şartlarında açıklanan desteklerin üreticiyi pamukta tutmaya yeterli olmayacağını savunuyor.
Önümüzdeki aylarda 2026 hasadında oluşacak kütlü pamuk fiyatı ve üreticinin sezon sonunda elinde kalacak net gelir, 2027 ekim kararlarında belirleyici olacak.