Türkiye’de DAP gübresi ithalatında dikkat çeken düşüş yaşandı. Ekotürk’ün 22 Eylül 2026 saat 09.12’de yayımladığı habere göre, nisan-temmuz döneminde Türkiye’nin DAP gübresi ithalatı son üç yılın aynı dönem ortalamasının yüzde 57 altında kaldı. Haberde, yüksek küresel fiyatların ve iç piyasa ile ithal maliyet arasındaki farkın yeni alımları yavaşlattığı aktarıldı.
DAP ithalatında yüzde 57’lik düşüş
Türkiye’nin DAP gübresi alımlarında mart sonrasında belirgin bir yavaşlama görüldü. Nisan-temmuz dönemindeki ithalatın, son üç yılın aynı dönem ortalamasının yalnızca yüzde 43’ü seviyesinde kaldığı bildirildi. Bu da normal seviyeye kıyasla yüzde 57’lik gerilemeye işaret ediyor.
DAP gübresi özellikle ekim döneminde kullanılan ve bitkinin fosfor ile azot ihtiyacının karşılanmasında önemli rol oynayan girdilerden biri. İthalattaki gerilemenin arkasında ise küresel DAP fiyatlarının Türkiye iç piyasasındaki seviyelerin üzerinde kalması gösteriliyor. Bu durum ithalatçıların yeni alımlarda daha temkinli hareket etmesine neden oluyor.
Gübre maliyeti yıllık yüzde 33,07 arttı
TÜİK’in 21 Eylül 2026 tarihinde açıkladığı Temmuz 2026 Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi verileri de gübre tarafındaki maliyet baskısını ortaya koyuyor. Tarım-GFE yıllık yüzde 27,62 artarken, yıllık artışın en yüksek olduğu alt grup yüzde 33,07 ile gübre ve toprak geliştiriciler oldu. Enerji ve yağlayıcılarda aylık artış ise yüzde 4,82 olarak gerçekleşti.
Bu veriler birlikte değerlendirildiğinde, gübre maliyetlerindeki artışın genel tarımsal girdi maliyetlerindeki yükselişin üzerinde olduğu görülüyor. Gübre grubundaki yıllık artış, genel Tarım-GFE artışından 5,45 puan daha yüksek.
Sonbahar alımları takip edilecek
DAP talebinin özellikle eylül ve ekim aylarında hareketlenmesi beklenirken, yüksek küresel fiyatlar nedeniyle bu yıl aynı ölçekte bir ithalat artışının gerçekleşip gerçekleşmeyeceği önem taşıyor. İthalatın zayıf kalması ve küresel fiyatların yüksek seyretmesi, üreticinin yeni sezon girdi planlamasında gübre maliyetini daha yakından takip etmesini gerektirebilir. Ancak mevcut veriler DAP’ın gelecekteki perakende fiyatını tek başına belirlemiyor.
Üreticiler, gübre kullanım miktarlarını hesaplarken PamukFiyat’ın gübre hesaplama aracını kullanarak farklı kullanım senaryolarını karşılaştırabilir. Pamuk üreticileri ayrıca maliyet hesaplama aracında diğer üretim giderlerini de hesaba katabilir.
Üretici açısından ne anlama geliyor?
PamukFiyat hesaplamamıza göre gübre ve toprak geliştiricilerdeki yüzde 33,07’lik yıllık artış, genel tarımsal girdi fiyatlarındaki yüzde 27,62’lik artışın üzerinde. Bu nedenle özellikle gübre kullanımının yoğun olduğu üretimlerde girdi maliyetlerinin sezon bütçesindeki payı önemini koruyor.
DAP ithalatının önümüzdeki aylarda toparlanıp toparlanmayacağı ve küresel fiyatların iç piyasaya nasıl yansıyacağı, üreticinin yeni sezon maliyet hesabında takip edeceği başlıklar arasında olacak. Sizce gübre maliyetlerindeki bu tablo yeni sezon üretim kararlarını etkiler mi?
