Çiftçilerin destekleme başvurularında beyan ettikleri ürünlerin kontrolünde yeni dönem başladı. 8 Eylül 2026 tarihli ve 33364 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 11781 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, gerçeğe aykırı ürün beyanlarının uzaktan algılama, coğrafi bilgi sistemleri veya yerinde tespit yoluyla belirlenebilmesini düzenledi. Kontrolde tarlada beyan edilenden farklı bir ürün görülürse fiilen yetiştirilen gerçek ürün esas alınacak.
Tarladaki ürün uzaktan kontrol edilebilecek
Yeni düzenlemenin çiftçileri doğrudan ilgilendiren bölümlerinden biri ürün beyanlarının kontrolü.
11781 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’nda, gerçeğe aykırı ürün beyanının “uzaktan algılama, coğrafi bilgi sistemleri veya yerinde tespit” yoluyla belirlenebileceği açıkça ifade ediliyor. Yani destekleme hesabında yalnızca sistemdeki ürün beyanı değil, tarlada gerçekten hangi ürünün bulunduğu da önem taşıyor.
Bu sistem yalnızca mevzuatta yer alan teorik bir yöntem de değil. Tarım ve Orman Bakanlığı Ankara İl Müdürlüğü, 27 Ağustos 2026 tarihli duyurusunda çiftçilerin beyan ettiği ürünlerin uzaktan algılama, coğrafi bilgi sistemleri ve yapay zekâ destekli uydu takip yazılımları kullanılarak incelendiğini açıkladı. Açıklamaya göre uydu tespitleri ile çiftçi beyanları karşılaştırılarak parsel bazında “Beyan Kontrol Raporları” oluşturuldu.
Tarlada farklı ürün çıkarsa destek hemen yanmıyor
Burada önemli bir ayrıntı var. Sosyal medyada kullanılan “uyduda farklı ürün çıkarsa destek kesilecek” ifadesi tek başına eksik kalıyor.
11781 sayılı Kararın ilgili maddesine göre gerçeğe aykırı ürün beyanı tespit edilen parselde öncelikle tarlada gerçekten bulunan ürün esas alınıyor. Temel destek, planlı üretim desteği ve üretimi geliştirme desteği gerçek ürüne göre değerlendiriliyor.
Asıl yaptırım, gerçeğe aykırı beyanın düzeltilmemesi durumunda ortaya çıkıyor.
Karara göre gerçeğe aykırı olarak beyan edilen ürün düzeltilmediği takdirde o ürün için:
- Temel destek
- Planlı üretim desteği
- Üretimi geliştirme desteği
ödenmeyecek. Böylece yaptırımın konusu üç destek kalemi olarak düzenlenmiş durumda.
Bu nedenle üreticilerin ÇKS’deki ürün bilgilerinin tarladaki fiili üretimle uyumlu olup olmadığını kontrol etmeleri daha da önemli hale geliyor.
Pamuk üreticisini de ilgilendiriyor
Düzenleme belirli bir ürünle sınırlı değil. Bu nedenle destekleme kapsamında ürün beyanında bulunan pamuk üreticileri açısından da ÇKS kayıtları ile tarladaki gerçek üretimin uyumlu olması önem taşıyor.
Örneğin üreticinin parselde yetiştirdiği ürün ile sistemde beyan ettiği ürün arasında farklılık bulunması halinde, yeni hüküm kapsamında tespit edilen gerçek ürün esas alınabilecek. Gerçeğe aykırı ürün beyanı düzeltilmezse belirtilen üç destek kaleminde ödeme yapılmayacak.
Pamuk üreticileri açısından aynı Cumhurbaşkanı Kararı destek tutarlarında da değişiklik içeriyor. Kararda 2026 üretim yılı için destek katsayı değeri dekar başına 310 TL’den 367 TL’ye çıkarıldı. 2027 üretim yılı için ise destek katsayı değeri dekar başına 442 TL olarak belirlendi.
Tarım haber sitesi Tarımdan Haber’in karar tablolarına dayanan hesaplamasına göre pamukta temel ve planlı üretim desteği toplamı 2026 üretim yılı için dekar başına 1.395 TL’den 1.652 TL’ye yükseldi. Aynı kaynak 2027 üretim yılı için toplamı 1.989 TL/dekar olarak hesaplıyor.
Pamuk üreticileri destek tutarını değerlendirirken üretim maliyetlerini de hesaba katmalı. Pamukfiyat.com’daki maliyet hesaplama aracıyla dekar başına üretim giderleri ayrı olarak hesaplanabilir.
Hayvancılık desteklerinde de değişiklik yapıldı
Aynı gün yayımlanan 11782 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı hayvancılık desteklerini de değiştirdi. Karara göre 2026 yılı kuzu ve oğlak temel desteği hayvan başına 300 TL’den 430 TL’ye yükseltildi. Buzağı temel desteği 2026 yılı için 2.000 TL/baş, malak temel desteği ise 4.000 TL/baş olarak düzenlendi.
Kararda desteklerin bütçe takvimine ilişkin de hüküm bulunuyor. Hayvan gen kaynakları, tiftik üretimi, hayvan ve sürü sağlığı ile ipek böceği desteklerinin 2026 yılı bütçesinden; diğer destekler ile kalan ödemelerin ise 2027 yılı bütçesinden karşılanacağı belirtiliyor. Bununla birlikte 2026 yılı bütçe imkânlarının uygun olması halinde bu ödemelere 2026 bütçesinden başlanabileceği de kararda yer alıyor.
Yeni sistem özellikle ÇKS ürün beyanlarının doğruluğunu daha önemli hale getiriyor. Sizce uydu ve coğrafi bilgi sistemleriyle yapılan kontroller desteklerin doğru üreticiye ulaşmasını kolaylaştırır mı? Görüşünüzü yorumlarda paylaşabilirsiniz.