Prof. Dr. Okan Gaytancıoğlu, Edirne’de ayçiçeği tarlasında yaptığı açıklamada üreticinin fiyat beklentisini ve Türkiye’nin ithalata ödediği tutarı gündeme taşıdı. Tarım Pusulası’nın 5 Eylül 2026 tarihli haberine göre Gaytancıoğlu, yüzde 40 yağ oranına sahip ayçiçeğinde 40 TL seviyesinin bile üretici açısından düşük kaldığını söyledi. Türkiye’nin ayçiçeği ve ham yağ ithalatına yaptığı ödemenin de üretimin desteklenmesi gerektiğini gösterdiğini savundu.
Ayçiçeği fiyatı 2026 için 40 TL tartışması
Tarım Pusulası’nın aktardığına göre Gaytancıoğlu, yüzde 40 yağlı ayçiçeği için 40 TL fiyatın yüksek olmadığını, hatta daha yüksek bir fiyatın gerekli olduğunu ifade etti. Üreticinin mevcut maliyetler karşısında zorlandığını belirten Gaytancıoğlu, fiyat değerlendirmesini özellikle gübre ve akaryakıt giderleri üzerinden yaptı.
Gaytancıoğlu’nun açıklaması, hasat döneminde üreticinin yalnızca açıklanan kilogram fiyatına değil, yağ oranına ve üretim maliyetine de baktığını yeniden gündeme getirdi. Kaynağa göre Gaytancıoğlu, üreticinin gübre için yüksek bedeller ödediğini ve akaryakıt fiyatlarının artmaya devam ettiğini söyledi.
Bu nedenle üretici açısından tartışma yalnızca “ayçiçeği kaç TL?” sorusuyla sınırlı değil. Dekar başına yapılan toplam harcama ile elde edilen verim ve satış geliri birlikte değerlendiriliyor. pamukfiyat.com’daki maliyet hesaplama ve fiyat geçmişi araçları da üreticinin kendi rakamlarını kullanarak bu karşılaştırmayı yapmasına yardımcı olabilir.
Ayçiçeği ve ham yağ ithalatına 1,856 milyar dolar
Gaytancıoğlu’nun dikkat çektiği bir diğer konu Türkiye’nin ayçiçeği ve ham yağ ithalatına yaptığı ödeme oldu. Tarım Pusulası’nın aktardığı açıklamaya göre 2026 yılının ocak-haziran döneminde ayçiçeği ithalatına 756 milyon dolar ödendi. Aynı dönemde ham yağ ithalatı için ödenen tutarın ise 1 milyar 100 milyon dolar olduğu ifade edildi.
Tarım Pusulası, Gaytancıoğlu’nun verdiği bu iki rakamın toplamının yaklaşık 1 milyar 856 milyon dolar olduğunu aktardı. Gaytancıoğlu ise konuşmasında bu tutarı yaklaşık 2 milyar dolar olarak ifade etti.
Gaytancıoğlu, bu ithalat tablosunu yerli üreticinin daha fazla desteklenmesi gerektiği görüşünün temel gerekçelerinden biri olarak gösterdi. Türkiye’de ayçiçeğinin yetiştirilebildiğini belirterek dışa bağımlılığın azaltılması için üretimin teşvik edilmesi gerektiğini savundu.
Ayçiçeği üreticisinde maliyet baskısı öne çıkıyor
Tarım Pusulası haberinde Gaytancıoğlu’nun fiyat değerlendirmesinde iki temel girdi özellikle öne çıktı:
- Gübre
- Akaryakıt
Gaytancıoğlu, üreticinin gübre için yüksek bedeller ödediğini ve akaryakıt fiyatlarının yükseldiğini belirtti. Bu nedenle ayçiçeğinde üreticinin talep ettiği fiyatın yalnızca piyasa beklentisi olarak değil, üretime devam edebilme hesabı üzerinden değerlendirilmesi gerektiğini savundu.
Kaynağın aktardığı açıklamada doğrudan bir dekar maliyeti veya üretici kârı hesabı verilmediği için belirli bir maliyet rakamından söz etmek mümkün değil. Ancak Gaytancıoğlu’nun açıklamasında maliyet artışı ile üreticinin fiyat beklentisi arasında doğrudan bağlantı kuruluyor.
Bu noktada üreticinin kendi tarlasındaki sonuç farklılaşabilir. Gübre kullanımı, yakıt gideri, verim ve diğer üretim kalemleri işletmeden işletmeye değiştiği için yalnızca piyasa fiyatına bakarak kârlılık değerlendirmesi yapmak yeterli olmayabilir. Üreticinin kendi maliyetini güncel fiyatla karşılaştırması daha anlamlı bir tablo ortaya çıkarır.
Gaytancıoğlu çiftçiye daha fazla destek istedi
Gaytancıoğlu, ayçiçeğinde dışa bağımlılığın azaltılması için çiftçinin desteklenmesi gerektiğini söyledi. Tarım Pusulası’nın aktardığı açıklamada, üreticiye destek verilmesinin yerli üretimin devamı açısından önemli olduğu vurgulandı.
Açıklamanın merkezinde iki başlık bulunuyor: üreticinin maliyet baskısı ve ithalata yapılan ödeme. Gaytancıoğlu, yüzde 40 yağlı ayçiçeğinde 40 TL seviyesini yeterli görmezken, aynı zamanda 2026 yılının ilk yarısındaki ayçiçeği ve ham yağ ithalatı tutarını yerli üretimin desteklenmesi gerektiğine örnek gösterdi.
Hasat döneminde üreticinin gözü şimdi sahada oluşan fiyatlarda ve ürünün yağ oranına göre alacağı karşılıkta olacak. Sizce yüzde 40 yağlı ayçiçeğinde üreticiyi memnun edecek fiyat kaç TL olmalı? Kendi bölgenizdeki fiyatları ve maliyet durumunu yorumlarda paylaşabilirsiniz.